MOTMUGGEN

Familie PSYCHODIDAE



Wat zijn motmuggen?



Motmuggen zijn heel kleine mugjes, bij de grootste soort is de vleugel nog geen 5 mm lang. Ze heten "mug" maar zoals vrijwel alle tweeduizend soorten muggen steken ze niet. Ze houden hun vleugels gespreid of als een dakje boven het lijf gevouwen. Ze houden van wat wij afval zouden noemen, van slib in rioolputten tot rottend hout. In zwanehalzen van gootstenen en wc-fonteintjes, gft-bakken enzovoort zit ook wel eens lekker spul voor de motmuggen en zo vind je ze ook in en om het huis. Ik heb bij mij thuis intussen al 10 soorten gefotografeerd. Een deel van de soorten is grijs, maar veel soorten hebben gestippelde of gevlekte vleugels met soms ook bonte franje erlangs. De tekening wordt veroorzaakt door haren op de aders van de vleugels.

Fotograferen

Dankzij de huidige fototechniek kun je deze kleine beestjes best goed bekijken. Met iedere macrolens die 1:1 kan afbeelden kun je veel aan motmugjes zien. (Met een mobieltje met een macrovoorzetlens kom je ook al redelijk ver.)
Als je met de hand scherp stelt en de lens altijd op dezelfde afstand gebruikt, dan kun je aan de foto metingen doen. Fotografeer met precies die instelling een meetlatje en tel in een fotobewerkingsprogramma hoeveel pixels van je foto in een millimeter gaan.

Determineren

De wetenschappelijke manier van kleine beestjes bestuderen is ze te doden, alle haren te verwijderen en ze onder de mikroskoop zo nodig uit elkaar te pulken. Ik doe dat niet. Ik heb eerst een simpele tabel gemaakt, die ik echter niet meer bijwerk. December 2023 is een eerste versie van een poging tot veldgids hier down te loaden, eind maart 2025 volgde een sterk verbeterde versie. Mij gaat het erom hoe ver je met determinatie vanaf foto's kunt komen, dus zonder de beestjes te storen. Dat levert soms een soortnaam op, soms een geslacht (genus), soms slechts de stam (tribus; naam eindigt op -ini) of de onderfamilie (naam eindigt op -inae). Het levert altijd veel plezier op!

Download gids (40 MB).

For foreigners: text in Dutch, geographic range limited. There are 103 species in NL & B, the number of species of GB & I is about the same, but only 60% of the lists overlap. Common and widespread species can be found in this field guide, for the rest it gives a good impression of how genera look.




Weia Reinboud (weia (at-symbol) xmsnet (dot) nl)br />

Meer over mijn hobby's en andere bezigheden.